Tarım ve Orman Bakanlığı, nesli tükenme tehdidi altında olan turnalara yönelik sıkı takip çalışmalarını sürdürüyor.
Bakanlık tarafından yürütülen projeler çerçevesinde, son 10 yılda 154 turna halkalanarak izlemeye alındı ve 54 bireye verici takılarak göç yolları, yaşam alanları ve davranışları hakkında daha detaylı bilgi elde edilmesi sağlandı.
Bu çalışmalar, turnaların korunması ve popülasyonlarının artırılması amacıyla yürütülüyor. Halkalama ve verici takma işlemleri sayesinde, turnaların göç rotaları ve yaşam alanları hakkında önemli veriler toplanmakta, bu veriler ışığında koruma stratejileri geliştirilmektedir. Bu sayede, nesli tehlike altında olan turnaların yaşam koşulları iyileştirilmeye ve popülasyonlarının sürdürülebilirliği sağlanmaya çalışılmaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Türkiye, farklı iklim ve doğal ekosistemlere sahip olması nedeniyle turnaların kuluçkaya yattığı, kışladığı ve göç sırasında konaklama alanı olarak kullandığı nadir ülkelerden biri. Bakanlığa bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP), kuşların göçleri, üremeleri ve hayatta kalma başarıları gibi verilerin elde edilmesi amacıyla halkalama ve verici takma çalışmaları yürütüyor.
DKMP, 2013 yılında hazırladığı “Turna Eylem Planı” ile nesli tehlike altında olan turna popülasyonlarını düzenli olarak takip ediyor. Türkiye’de ilk turna halkalama çalışması, 2014 yılında DKMP’nin Almanya’dan bir sivil toplum kuruluşu ile yaptığı işbirliğiyle başladı. Üç yıl süren ortak çalışmanın ardından eğitilen ve halkacı sertifikası alan kişiler, Covid-19 salgını dönemi hariç, 10 yıldır düzenli olarak halkalama ve verici takma çalışmalarını sürdürüyor.
Bu çerçevede, Bolu, Samsun, Tokat, Giresun, Sivas, Erzincan, Erzurum, Muş, Ağrı, Iğdır, Kars ve Ardahan’da toplam 154 turna halkalandı ve 54 bireye verici takıldı. Bu sayede üredikleri ve kışladıkları alanlar hakkında önemli bilgilere ulaşıldı. Özellikle Sivas, Ardahan, Erzurum, Erzincan, Van ve Muş illerinde üreyen, kışlama için Kayseri’deki Sultan Sazlığı Milli Parkı ile Adana’daki Yumurtalık Lagünü Milli Parkı ve Akyatan-Tuzla Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nı tercih ettikleri görüldü. Bu alanlar, “Ramsar Sulak Alanı” statüsüyle korunan alanlar arasında yer alıyor.
Gözlemler sonucunda Türkiye’de Avrasya turnası (Grus grus) ve telli turna (Anthropoides virgo) olmak üzere iki tür turna tespit edildi. Avrupa’da kuluçkaya yatan, kışı Fransa, İber Yarımadası, Türkiye, Kuzey ve Doğu Afrika’da geçiriyor. Afrika’da kışlayan turnaların önemli bir kısmı Anadolu üzerinden geçiş yapıyor. Batı ve Orta Anadolu üzerinden geçişleri ile ilgili 1982 yılında yürütülen detaylı bilimsel çalışmada toplam 12 bin 960 birey tespit edilmişti.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, biyolojik çeşitliliğin bir ülkenin serveti olduğunu belirterek, bu çeşitliliği korumak için gayret gösterdiklerini ifade etti. Yumaklı, nesli tükenme tehlikesi altında olan turnaların korunmasına yönelik tedbirler aldıklarına dikkat çekerek, “Biyolojik çeşitliliğimize sahip çıkıyoruz. Sorumluluğumuzun bilinciyle çalışmalarımız, tedbirlerimiz ve yeni projelerimizle, nesli tükenme tehlikesi altında olan türlere umut olmaya ve onları korumaya devam edeceğiz. Bilim insanlarımızın, sivil toplum kuruluşlarımızın ve vatandaşlarımızın işbirliği ile güzel sonuçlar alıyoruz. Onların korunması bu canlılara hepimizin ortak borcudur.” şeklinde konuştu.
Kaynak NTV
